Υπεγράφη η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου Ε.Ε. – Καναδά
Μετά από 7 χρόνια διαπραγματεύσεων υπεγράφη την Κυριακή 30 Οκτωβρίου 2016 στις Βρυξέλλες η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Καναδά, γνωστή ως CETA.
Η CETA, που θα καταργήσει το 99% των τελωνειακών δασμών ανάμεσα στην Ε.Ε. και στον Καναδά θα τεθεί σε προσωρινή και μερική εφαρμογή από τη στιγμή που θα επικυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το κοινοβούλιο του Καναδά τους επόμενους μήνες. Στη συνέχεια ακολουθεί η υποχρεωτική επικύρωση της συνθήκης από τα εθνικά και περιφερειακά κοινοβούλια των κρατών μελών της Ε.Ε. ώστε να καταστεί οριστική.
Η υπογραφή της συμφωνίας είχε καθυστερήσει τρεις ημέρες εξαιτίας της άρνησης της γαλλόφωνης βελγικής επαρχίας της Βαλλονίας, να συναινέσει στο εμπορικό σχέδιο. Οι Βαλόνοι εξέφρασαν την ανησυχία τους για τις επιπτώσεις της συνθήκης στον αγροτικό τους τομέα, αλλά και για το ενδεχόμενο μια πολυεθνική να επιτεθεί σ’ ένα κράτος που υιοθετεί μια δημόσια πολιτική αντίθετη στα συμφέροντά της. Κατόπιν αλλεπάλληλων διαπραγματεύσεων τελικά βρέθηκε η χρυσή τομή σε ότι αφορά το καθεστώς νομικής διαιτησίας σε περιπτώσεις διαφορών μεταξύ καναδικών επιχειρήσεων και κρατών της Ε.Ε., με αποτέλεσμα την έγκριση του συμφώνου από το τοπικό κοινοβούλιο.
Μετά από την παρέμβαση του Βελγίου τα θέματα αυτά θα λύνονται από εθνικά δικαστήρια και όχι από ιδιωτικές εταιρείες όπως αξίωνε ο Καναδάς, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται και για την πορεία των διαπραγματεύσεων της συμφωνίας TTIP μεταξύ Η.Π.Α. και E.E. Όπως αναφέρει η Κομισιόν «σε περιπτώσεις διευθετήσεων διαφορών επενδυτή – κράτους, το νέο βελτιωμένο δικαστικό σύστημα θα περιλαμβάνει την επίλυση των διαφορών σε δημόσιες συνδεδριάσεις». Αρμόδια για τη διευθέτηση των υποθέσεων θα είναι διεθνή δικαστήρια αποτελούμενα από 15 Ευρωπαίους και Καναδούς δικαστές πλήρους απασχόλησης, οι οποίοι θα διορίζονται από τις δύο πλευρές.
Η συμφωνία υπεγράφη από τον πρόεδρο της Κομισιόν, κ. Juncker, τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κ. Tusk, τον πρωθυπουργό της Σλοβακίας (κράτος που διατηρεί την Προεδρία της Ε.Ε.) κ. Fico και τον πρωθυπουργό του Καναδά, κ. Trudeau.
Ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, δήλωσε ότι πρόκειται για μια σημαντική ημέρα τόσο για την Ευρώπη όσο και για τον Καναδά και υποστήριξε ότι έχουν τεθεί τα διεθνή πρότυπα και για τις άλλες συμφωνίες που θα ακολουθήσουν.
Από την πλευρά της η Επίτροπος Εμπορίου της Ε.Ε. κ. Malstrom δήλωσε: «Με αυτόν τον τρόπο διαμορφώνουμε την παγκοσμιοποίηση, μέσα από προοδευτικές και άρτιες συμφωνίες που περιλαμβάνουν τις αξίες μας και θέτουν νέα δεδομένα για το παγκόσμιο εμπόριο. Μέσω της συμφωνίας μας με τον Καναδά χτίζουμε μια γέφυρα με έναν από τους σημαντικότερους συμμάχους μας, κάνοντας τη διαφορά για τους εξαγωγείς μας, τους επιχειρηματίες και τους εργαζόμενους. Το εμπόριο είναι κάτι πρακτικό που λειτουργεί, το γνωρίζουμε εκ πείρας. Όταν απαλλαγούμε από ανεπιθύμητα κόστη και γραφειοκρατία οι εταιρείες θα εισέλθουν στις αγορές μας και θα προσλάβουν περισσότερα άτομα».
Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας κ. Fico ανέφερε ότι η CETA είναι μια σύγχρονη και προοδευτική συμφωνία, που ανοίγει την πόρτα σε νέες ευκαιρίες, ενώ παράλληλα διασφαλίζει σημαντικά συμφέροντα. Επιπλέον, πρόσθεσε, δίνει τη δυνατότητα να ορίσει τον δρόμο για μελλοντικές εμπορικές συμφωνίες, εννοώντας τη διατλαντική συμφωνία, η TTIP (ή Tafta), η οποία βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Κομισιόν, στο κείμενο της συμφωνίας περιλαμβάνεται η πρόβλεψη προστασίας προστατευόμενων προϊόντων Ονομασίας Προελεύσεως (ΠΟΠ) και Γεωγραφικών Ενδείξεων (ΠΓΕ) στους κλάδους των γαλακτοκομικών προϊόντων, των κρασιών, των φρούτων και των λαχανικών.