Οι εκπομπές πλοίων εκ νέου στην ατζέντα της Επιτροπής Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος του ΙΜΟ
Το θέμα της μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τα πλοία πρόκειται να απασχολήσει την Επιτροπή Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος (MEPC) του ΙΜΟ κατά την 61η Σύνοδό της που πρόκειται να λάβει χώρα στο Λονδίνο από 27/09/10 έως 01/10/10.Το ίδιο θέμα περιλαμβάνεται και στην πολιτική agenda των Ηνωμένων Εθνών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων της Διάσκεψης της Κοπεγχάγης (Δεκέμβριος 2009), η Ε.Ε. υποστήριξε ποσοστό μείωσης 20% για τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου από τα πλοία (διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές) μέχρι το 2020 βάση των στατιστικών δεδομένων του 2005. Αντιθέτως, οι αναπτυσσόμενες χώρες δεν υπαναχώρησαν στο θέμα εφαρμογής της αρχής της κοινής, αλλά διαφοροποιημένης ευθύνης (CBDR Principle), γεγονός το οποίο δημιούργησε αδιέξοδο στην εξεύρεση λύσης στο θέμα της υιοθέτησης, χωρίς διάκριση σημαίας-νηολογίου, ρύθμισης παγκοσμίως για τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου των πλοίων μέσω του ΙΜΟ.
Επισημαίνεται ότι, στο πλαίσιο της 60ης συνόδου της Επιτροπής Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος (ΙΜΟ), δεν υπήρξε πρόοδος στο θέμα της δέσμευσης των αναπτυσσομένων χωρών για μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τα πλοία που φέρουν τη σημαία τους για τους ίδιους ακριβώς λόγους που αναφέρθηκαν και στη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης. Ωστόσο, η MEPC κατέληξε στο συμπέρασμα ότι χρειάζεται να επιτευχθεί περισσότερη πρόοδος, πριν από την ολοκλήρωση της εξέτασης της προτεινόμενης υποχρεωτικής εφαρμογή των τεχνικών και επιχειρησιακών μέτρων που αποσκοπούν στη ρύθμιση και τη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου από τη διεθνή ναυτιλία. Στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών και δράσεων του ΙΜΟ για μείωση των αέριων εκπομπών από τα πλοία, αποφασίσθηκε ομόφωνα στην αρμόδια Επιτροπή του Οργανισμού η υιοθέτηση δέσμης τροποποιήσεων των διατάξεων του Παραρτήματος VI της Δ.Σ MARPOL 73/78 (Κανονισμοί για την Πρόληψη Ρύπανσης του Αέρα από Πλοία).
Επί του ιδίου ζητήματος η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει την ένταξη της ναυτιλίας στο σύστημα εμπορίας αερίων θερμοκηπίου (GHG – EETS). Η Ελλάδα έχει εκφράσει αντιρρήσεις, επί της αρχής, για την υιοθέτηση περιφερειακών λύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο ούτως ώστε να αποφευχθούν μέτρα που τελικώς θα θέσουν την ευρωπαϊκή ναυτιλία σε δυσμενέστερη μοίρα. Προς τούτο, επιζητείται η συνεργασία με όλες τις συμμετέχουσες αντιπροσωπείες στο πλαίσιο του ΙΜΟ ώστε οι λύσεις που θα προκύψουν να είναι ρεαλιστικές, πρακτικά εφαρμόσιμες και να έχουν παγκόσμιο χαρακτήρα.
Επί του εν λόγω ζητήματος, η θέση της Ελλάδας είναι ότι θεωρείται αναπόσπαστο κομμάτι της ακολουθητέας στρατηγικής, η θέσπιση διεθνών κανόνων για το θέμα της μείωσης των αερίων εκπομπών από τη ναυτιλία, μέσω του κατεξοχήν αρμόδιου οργάνου των Ηνωμένων Εθνών, του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ), οι οποίοι θα τυγχάνουν εφαρμογής σε όλα τα πλοία ανεξαρτήτως σημαίας (flag neutral) και περιοχής δραστηριοποίησης. Κατόπιν τούτου περιφερειακές ρυθμίσεις θα πρέπει να αποφευχθούν, ενώ εκκρεμή ζητήματα και τυχόν περιφερειακές προτάσεις, θα πρέπει να αντιμετωπισθούν στο πλαίσιο του ΙΜΟ και της Δ.Σ. MARPOL. Η Ελλάδα, σε όλες τις μέχρι σήμερα διαπραγματεύσεις που έχει συμμετάσχει έχει εκφράσει επιφυλάξεις, σε προτάσεις επιβολής μέτρων εδραζoμένων στη βάση της αγοράς (market based measures – MBM) και ειδικότερα στην εγκαθίδρυση συστημάτων εμπορίας εκπομπών αερίων (ETS).
Η Ελλάδα μαζί με τη Δανία και Κύπρο κυρίως έχουν υποστηρίξει την επιβολή ενός τέλους (levy) στα ναυτιλιακά καύσιμα και τη σύσταση ενός Διεθνούς Ταμείου (GHG Fund) υπό τον ΙΜΟ ενώ από τις λοιπές κοινοτικές χώρες, η Γερμανία, Γαλλία, Νορβηγία, και Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζουν την καθιέρωση ενός συστήματος εμπορίας ρύπων (Emissions Trading Scheme) για τη ναυτιλία.