Ξαφνικός «θάνατος» για τις Κυπριακές Αερογραμμές

Από τα μεσάνυχτα της 9^ης Ιανουαρίου 2015 οι Κυπριακές Αερογραμμές αποτελούν παρελθόν μετά την αρνητική απάντηση της Επιτροπής Ανταγωνισμού της Κομισιόν για τις κρατικές ενισχύσεις που είχε δεχθεί για χρόνια ο εθνικός αερομεταφορέας της Μεγαλονήσου.

H Επιτροπή Ανταγωνισμού της Κομισιόν κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το πακέτο ενίσχυσης αναδιάρθρωσης ύψους άνω των 100 εκατ. ευρώ, προς τον προβληματικό εθνικό αερομεταφoρέα Κυπριακές Αερογραμμές, προσέδωσε στην επιχείρηση αδικαιολόγητο πλεονέκτημα, έναντι των ανταγωνιστών της, κατά παράβαση των κανόνων της Ε.Ε. περί κρατικών ενισχύσεων. Ως εκ τούτου, οι Κυπριακές Αερογραμμές οφείλουν να επιστρέψουν όλες τις ασυμβίβαστες ενισχύσεις που έλαβαν. Ειδικότερα, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι Κυπριακές Αερογραμμές δεν είχαν καμία πραγματική προοπτική να καταστούν βιώσιμες χωρίς συνεχιζόμενη κρατική ενίσχυση. Θυμίζουμε ότι η πρώτη κρατική ενίσχυση ύψους 31 εκ. ευρώ δόθηκε τον Φεβρουάριο του 2012 με αύξηση κεφαλαίου που κρίθηκε ότι δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις και η δεύτερη ως «δάνειο» ύψους 73 εκ. ευρώ τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου.

Η Επίτροπος Μάργκετ Βεστάγκερ αρμόδια για την πολιτική ανταγωνισμού, ανέφερε ότι οι Κυπριακές Αερογραμμές έλαβαν σημαντικά δημόσια κονδύλια από το 2007, αλλά δεν ήταν σε θέση να προβούν σε αναδιάρθρωση και να καταστούν βιώσιμες δίχως συνεχή κρατική ενίσχυση. Συνεπώς, η εισφορά επιπλέον δημόσιων κονδυλίων θα είχε ως αποτέλεσμα να παραταθεί απλώς ο αγώνας χωρίς όμως να επιτευχθεί αλλαγή ως προς το αποτέλεσμα. Σημείωσε ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι κερδοφόρες, με βάση τις δικές τους επιδόσεις και την ικανότητά τους να ανταγωνίζονται και δεν μπορούν ούτε θα πρέπει να βασίζονται σε χρήματα των φορολογουμένων για να παραμένουν στην αγορά με τεχνητό τρόπο.

Οπως αναφέρει σε επίσημη ανακοίνωση της η Κομισιόν, σύμφωνα με τις ισχύουσες κατευθυντήριες γραμμές της Ε.Ε. για τη διάσωση και της αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων, μια επιχείρηση μπορεί να λάβει ενίσχυση αναδιάρθρωσης μία μόνο φορά σε περίοδο 10 ετών (σύμφωνα με την αρχή της «εφάπαξ ενίσχυσης»). Η αρχή αυτή ακολουθείται ώστε να αποφεύγεται η εξάρτηση των παραγόντων της αγοράς από δημόσια κονδύλια και να ενθαρρύνεται η αποτελεσματική διαχείριση των επιχειρήσεων και ο μεταξύ τους ανταγωνισμός με βάση τις επιδόσεις τους. Η Κύπρος δεν έχει παράσχει αποδεικτικά στοιχεία ότι οι Κυπριακές Αερογραμμές αντιμετώπιζαν εξαιρετικές και απρόβλεπτες περιστάσεις που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν εξαίρεση από την αρχή αυτή.

Η Επιτροπή διαπίστωσε επίσης ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης των Κυπριακών Αερογραμμών βασίζεται σε μη ρεαλιστικές παραδοχές και δεν αντικατοπτρίζει επαρκώς τα διαφορετικά σενάρια της αγοράς. Τα προτεινόμενα μέτρα αναδιάρθρωσης δεν φαίνονται κατάλληλα για την αντιμετώπιση των περιστάσεων που οδήγησαν στις δυσκολίες των Κυπριακών Αερογραμμών. Επιπλέον, η προτεινόμενη περίοδος αναδιάρθρωσης είναι μεγαλύτερη από ό,τι η Επιτροπή έχει επιτρέψει στο πλαίσιο άλλων υποθέσεων αναδιάρθρωσης αεροπορικών εταιρειών.

Τέλος, προκειμένου να αποφευχθεί ο ηθικός κίνδυνος που συνιστά η διάσωση μη αποδοτικών φορέων με χρήματα των φορολογουμένων, σύμφωνα με τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων της Ε.Ε., κάθε εταιρεία που λαμβάνει ενίσχυση αναδιάρθρωσης πρέπει να συμβάλλει επαρκώς η ίδια στην κάλυψη του κόστους της αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η συμβολή των Κυπριακών Αερογραμμών είναι πολύ κάτω από το όριο του 50% που απαιτείται από τις κατευθυντήριες γραμμές.

Για όλους τους προαναφερόμενους λόγους, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι Κυπριακές Αερογραμμές δεν ήταν σε θέση να καταστούν βιώσιμες μακροπρόθεσμα χωρίς συνεχή κρατική στήριξη.

Τα επανειλημμένα δημόσια μέτρα στήριξης έχουν ήδη προσφέρει ένα σημαντικό οικονομικό πλεονέκτημα στην αεροπορική εταιρεία έναντι των ανταγωνιστών της, οι οποίοι όφειλαν να λειτουργούν χωρίς τα εν λόγω δημόσια κονδύλια. Προκειμένου να αποκατασταθεί αυτή η στρέβλωση του ανταγωνισμού, οι Κυπριακές Αερογραμμές πρέπει τώρα να επιστρέψουν την ενίσχυση στους Κύπριους φορολογούμενους.

Με τον τρόπο αυτό, καταλήγει η Κομισιόν στην ανακοίνωσή της, θα αποκατασταθεί η κατάσταση που υπήρχε στην αγορά πριν από τη χορήγηση της ενίσχυσης και θα εξαλειφθούν, ή τουλάχιστον θα αμβλυνθούν, οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που προκλήθηκαν από την ενίσχυση.