Κοινοτικό σύστημα παρακολούθησης της κυκλοφορίας των πλοίων
Η εφαρμογή του τρίτου πακέτου για την ασφάλεια στη θάλασσα θα βελτιώσει περαιτέρω την παρακολούθηση της κυκλοφορίας πλοίων σε ευρωπαϊκά ύδατα και την ανταλλαγή δεδομένων και τη συνεργασία μεταξύ θαλάσσιων αρχών.Η δέσμη ενσωματώνει διεθνείς απαιτήσεις για τη χρήση του συστήματος μεγάλου βεληνεκούς για την αναγνώριση και τον εντοπισμό πλοίων (LRIT), καθώς και του ευρωπαϊκού κέντρου δεδομένων LRIT στη νομοθεσία της Ε.Ε. και εισάγει τη χρήση του AIS στα αλιευτικά σκάφη. Ταυτοχρόνως, οι τεχνικές εξελίξεις ανοίγουν νέες δυνατότητες για την περαιτέρω ανάπτυξη των συστημάτων παρακολούθησης. Η ανταλλαγή δεδομένων σύμφωνα με την τρίτη δέσμη για την ασφάλεια στη θάλασσα, και ειδικότερα η Οδηγία 2009/17/ΕΚ και η Οδηγία 2009/16/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, σχετικά με τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος λιμένα, θα έχει σημαντική επίπτωση στο SafeSeaNet. Η περαιτέρω εξέλιξη του SafeSeaNet θα καταστήσει αποτελεσματικότερη την ανταλλαγή δεδομένων και θα προσφέρει δυνατότητες για περισσότερο ολοκληρωμένες ενέργειες παρακολούθησης καθώς και δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ αρχών. Συγκεκριμένο παράδειγμα αυτής της εξέλιξης αποτελούν η αρχή “Blue Belt” (μπλε ζώνη) και το σχετικό πιλοτικό έργο, που υποστηρίχθηκαν από το συμβούλιο μεταφορών το Δεκέμβριο του 2010, σκοπός των οποίων είναι η διευκόλυνση της ενδοενωσιακής ναυτιλίας με ελαχιστοποίηση των διοικητικών διατυπώσεων. Κεντρικό στοιχείο αυτής της αρχής είναι η χρήση των υφιστάμενων δυνατοτήτων παρακολούθησης των θαλάσσιων μεταφορών, δηλαδή του SafeSeaNet.
Επιπροσθέτως και στο πλαίσιο της πολιτικής της Ε.Ε. για τις θαλάσσιες μεταφορές, η πρωτοβουλία e-Maritime σκοπεύει στη χρήση προηγμένων συστημάτων πληροφοριών και επικοινωνιών για την υποστήριξη των εργασιών και της επιχειρηματικότητας στο ναυτιλιακό τομέα. Θα εστιάζει στην προώθηση της διαλειτουργικότητας συστημάτων χρησιμοποιούμενων από ναυτιλιακές αρχές, λιμένες και τη βιομηχανία. Η πρωτοβουλία e-Maritime θα βασίζεται σε υφιστάμενα συστήματα. Το κέντρο αυτών των συστημάτων κατέχει το SafeSeaNet.
Η ολοκληρωμένη πρωτοβουλία ναυτιλιακής επιτήρησης στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης ναυτιλιακής πολιτικής σκοπεύει στη δημιουργία κοινού περιβάλλοντος ανταλλαγής πληροφοριών με διασύνδεση κοινοτήτων χρηστών, περιλαμβανόμενων και των στρατιωτικών. Σε αυτή τη διατομεακή πρωτοβουλία, το SafeSeaNet θα κατέχει πρωταρχικό ρόλο με την παροχή δεδομένων από τον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών.
Στα συμπεράσματα έκθεσης εκτίμησης της εφαρμογής και των επιπτώσεων των ληφθέντων μέτρων σύμφωνα με την Οδηγία 2002/59/ΕΚ για τη δημιουργία κοινοτικού συστήματος παρακολούθησης της κυκλοφορίας των πλοίων και ενημέρωσης σημειώνονται τα ακόλουθα για την επίπτωση στη θαλάσσια ασφάλεια, στην αποδοτικότητα των θαλάσσιων μεταφορών και στην πρόληψη της ρύπανσης.
Η πραγματικόχρονη ενημέρωση για πλοία και επικίνδυνα εμπορεύματα σε ευρωπαϊκά ύδατα μέσω του SafeSeaNet βελτίωσε τις δυνατότητες λήψης αποφάσεων από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών καθώς και τη συνεργασία μεταξύ τους και την ικανότητά τους για διάσωση και απόκριση.
Σε αρκετά κράτη-μέλη τα καθήκοντα τα σχετιζόμενα με την εφαρμογή της οδηγίας αναλαμβάνονται από περισσότερες από μια αρχές. Εν γένει, οι αρμόδιες αρχές είναι υπηρεσίες αρμόδιες για θαλάσσια θέματα, λιμένες, ακτοφυλακή και περιβαλλοντικές αρχές. Τα κράτη-μέλη αναφέρουν ότι η εφαρμογή της Οδηγίας έχει αυξήσει τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ αυτών των εθνικών αρχών.
Οι υποχρεώσεις κοινοποίησης πληροφοριών σε άλλα κράτη-μέλη και δημιουργίας παράκτιων εγκαταστάσεων για τη λήψη πληροφοριών AIS είχε ως αποτέλεσμα βελτιωμένη συνεργασία αρχών σε περιφερειακό επίπεδο, π.χ. στο πλαίσιο περιφερειακών εξυπηρετών AIS.
Σύμφωνα με την έκθεση του EMSA για τα ατυχήματα στη θάλασσα το έτος 2009, το πλήθος ατυχημάτων σε ύδατα της Ε.Ε. μειώθηκε σημαντικά. Το πλήθος πλοίων που εμπλέκονταν σε ατυχήματα σε ύδατα της Ε.Ε. ήταν 626 το 2009 έναντι 726 το 2007. Κατά την τελευταία επταετία δεν υπήρξε σημαντική διαρροή πετρελαίου.