Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση 50 δισ. ευρώ για τη βελτίωση των μεταφορών
Σχέδιο χρηματοδότησης ύψους 50 δισ. ευρώ για επενδύσεις με σκοπό τη βελτίωση των ευρωπαϊκών δικτύων στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και της ψηφιακής τεχνολογίας υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.Οι στοχοθετημένες επενδύσεις σε βασικές υποδομές θα συμβάλουν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και θα τονώσουν την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε μια στιγμή που το χρειάζεται ιδιαιτέρως. Η διευκόλυνση “Συνδέοντας την Ευρώπη” (ΔΣΕ) θα χρηματοδοτήσει έργα που συμπληρώνουν τους ελλείποντες κρίκους στη σπονδυλική στήλη της Ευρώπης στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών και της ψηφιακής τεχνολογίας. Επίσης, θα καταστήσει την οικονομία της Ευρώπης περισσότερο οικολογική, προωθώντας καθαρότερους τρόπους μεταφοράς και ευρυζωνικές συνδέσεις υψηλής ταχύτητας και διευκολύνοντας τη χρήση ανανεώσιμης ενέργειας σύμφωνα με τη στρατηγική “Ευρώπη 2020”. Εξάλλου, η χρηματοδότηση των ενεργειακών δικτύων θα ενισχύσει την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, θα μειώσει την ενεργειακή εξάρτηση της Ε.Ε. και θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού. Για να βοηθήσει τη χρηματοδότηση “Συνδέοντας την Ευρώπη”, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την εντολή για την Πρωτοβουλία για τα Ομόλογα Έργου στο πλαίσιο της στρατηγικής “Ευρώπη 2020” η οποία θα είναι ένα από τα μέσα επιμερισμού του κινδύνου όπου θα μπορεί να στρέφεται η διευκόλυνση για να προσελκύει χρηματοδότηση έργων από τον ιδιωτικό τομέα. Η πιλοτική φάση θα ξεκινήσει τον επόμενο χρόνο.
Εστιάζοντας σε ευφυή, βιώσιμα και πλήρως συνδεόμενα δίκτυα μεταφορών, ενέργειας και ψηφιακής τεχνολογίας, η διευκόλυνση “Συνδέοντας την Ευρώπη” θα συμβάλει στην ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς. Η Επιτροπή επέλεξε έργα όπου οι πρόσθετες ενωσιακές επενδύσεις μπορούν να έχουν τον μεγαλύτερο δυνατό αντίκτυπο. Ειδικότερα, η Επιτροπή αναμένει ότι οι επενδύσεις της διευκόλυνσης “Συνδέοντας την Ευρώπη” θα δράσουν ως καταλύτης για περαιτέρω χρηματοδότηση από τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα, προσδίδοντας αξιοπιστία στα έργα υποδομών και μειώνοντας το προφίλ κινδύνου τους. Για πρώτη φορά, η Επιτροπή, συνεπής προς τη δέσμευσή της να δημιουργήσει συνέργιες και να απλουστεύσει τους κανόνες, προτείνει ένα ενιαίο μέσο χρηματοδότησης για τους τρεις τομείς των δικτύων.
Ο πρόεδρος κ. José Manuel Barroso δήλωσε «η διευκόλυνση “Συνδέοντας την Ευρώπη” και η πρωτοβουλία για τα ομόλογα έργου αποδεικνύουν με τον καλύτερο τρόπο την προστιθέμενη αξία που μπορεί να παρέχει η Ευρώπη. Οι προτάσεις αυτές θα βοηθήσουν στην κατασκευή δρόμων, σιδηροδρόμων, ενεργειακών δικτύων και αγωγών, καθώς και ευρυζωνικών δικτύων που έχουν τεράστια σημασία τόσο για τους πολίτες, όσο και για τους επιχειρηματίες. Συμπληρώνουμε τους ελλείποντες κρίκους στα δίκτυα υποδομών της Ευρώπης, οι οποίοι δεν θα μπορούσαν να κατασκευαστούν χωρίς τη συμβολή μας. Η επένδυση αυτή θα προωθήσει την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και συγχρόνως θα διευκολύνει την εργασία και τα ταξίδια για εκατομμύρια Ευρωπαίους πολίτες και επιχειρηματίες».
Η διευκόλυνση “Συνδέοντας την Ευρώπη” θα κινητοποιήσει αποτελεσματικότερα την ιδιωτική χρηματοδότηση και θα επιτρέψει σε καινοτόμα χρηματοοικονομικά μέσα, όπως εγγυήσεις και ομόλογα έργου, να αποκτήσουν το μέγιστο αποτέλεσμα μόχλευσης από αυτή την ενωσιακή χρηματοδότηση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με την ΕΤΕπ για να επωφεληθεί από το ενδιαφέρον των επενδυτών της κεφαλαιαγοράς για ευκαιρίες μακροπρόθεσμων επενδύσεων με σταθερά έσοδα.
Η διευκόλυνση “Συνδέοντας την Ευρώπη” προβλέπει επενδύσεις 31,7 δισ. ευρώ για την αναβάθμιση των ευρωπαϊκών υποδομών μεταφορών, την κατασκευή των ελλειπόντων κρίκων και την εξάλειψη των σημείων συμφόρησης. Αυτό περιλαμβάνει 10 δισ. ευρώ του Ταμείου Συνοχής που προορίζονται για έργα στον τομέα των μεταφορών στις χώρες συνοχής, ενώ τα υπόλοιπα 21,7 δισ. τίθενται στη διάθεση όλων των κρατών-μελών για επενδύσεις στις υποδομές στον τομέα των μεταφορών. Η ιδέα είναι να αναπτυχτούν διασυνδέσεις μεταξύ των διαφόρων σημείων της Ε.Ε., να διευκολυνθούν οι ανταλλαγές προϊόντων και η κυκλοφορία προσώπων μεταξύ των διαφόρων χωρών. Εστιαζόμενη στα λιγότερα ρυπογόνα μέσα μεταφοράς, η διευκόλυνση “Συνδέοντας την Ευρώπη” θα βοηθήσει να καταστεί περισσότερο βιώσιμο το σύστημα μεταφορών. Επίσης, θα προσφέρει στους καταναλωτές μεγαλύτερο φάσμα επιλογών σχετικά με το πώς θέλουν να ταξιδεύουν.
Τα συστήματα μεταφορών στην Ευρώπη αναπτύχτηκαν κατά κανόνα με γνώμονα την εθνική προοπτική. Η Ε.Ε. μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στο συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών κατά το σχεδιασμό, τη διαχείριση και τη χρηματοδότηση διασυνοριακών έργων. Ένα δίκτυο που λειτουργεί ορθά έχει βασική σημασία για την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς και την τόνωση της ανταγωνιστικότητας. Η Επιτροπή πρότεινε να δημιουργηθούν διάδρομοι για να καλυφθούν τα πλέον σημαντικά διασυνοριακά έργα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, έως το 2020, θα χρειαστούν 500 δισ. ευρώ για να υλοποιηθεί ένα πραγματικά ευρωπαϊκό δίκτυο, συμπεριλαμβανομένων 250 δισ. ευρώ για την εξάλειψη των σημείων συμφόρησης και την κατασκευή των ελλειπόντων κρίκων στο βασικό δίκτυο.
Χρηματοδότηση και πρωτοβουλία ομολόγων έργου
Ο προϋπολογισμός της Ε.Ε. αποτελεί καθοριστικό στοιχείο για τη στήριξη του θεματολογίου για την ανάπτυξη και για την επίτευξη των στόχων πολιτικής της Ευρώπης 2020. Είναι αναγκαία η εντονότερη χρήση καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων για να πολλαπλασιαστεί η εμβέλεια του ενωσιακού προϋπολογισμού. Η πρωτοβουλία για τα ομόλογα έργου στο πλαίσιο της Ευρώπης 2020, η οποία σχεδιάστηκε γι’ αυτό το σκοπό, έχει διττό στόχο. Να αναζωογονήσει τις αγορές ομολόγων έργου και να βοηθήσει τους υπευθύνους μεμονωμένων έργων υποδομών να προσελκύσουν μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση του χρέους από τον ιδιωτικό τομέα. Η πρωτοβουλία ομολόγων έργου θα δημιουργήσει ένα μέσο για τη μείωση του κινδύνου των τρίτων επενδυτών που αναζητούν ευκαιρίες για μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Θα λειτουργήσει έτσι ως καταλύτης για να ανοίξουν εκ νέου οι αγορές ομολογιακών κεφαλαίων (οι οποίες σήμερα παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτες για επενδύσεις σε έργα υποδομής λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης) ως σημαντική πηγή χρηματοδότησης στον τομέα των υποδομών.
Η Επιτροπή προτείνει να δρομολογήσει μία πιλοτική φάση κατά την περίοδο 2012-2013 πάντα εντός του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Η πιλοτική φάση θα βασιστεί σε μια τροποποίηση του κανονισμού για τα διευρωπαϊκά δίκτυα, καθώς και της απόφασης σχετικά με το πρόγραμμα πλαίσιο για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία και θα αντλήσει συνολικά από τα κονδύλια του προϋπολογισμού αυτών των προγραμμάτων 230 εκατ. ευρώ.
Όπως η χρηματοδοτική διευκόλυνση επιμερισμού του κινδύνου και ο μηχανισμός εγγύησης δανείων για έργα διευρωπαϊκών δικτύων-μεταφορών, ο προϋπολογισμός της Ε.Ε. θα χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση εισφορών κεφαλαίου στην ΕΤΕπ προκειμένου να καλύψει ένα μέρος του κινδύνου που αναλαμβάνει η ΕΤΕπ όταν χρηματοδοτεί τα επιλέξιμα έργα. Ενώ ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα χρησιμεύσει ως μέσο άμβλυνσης του κινδύνου για να χρηματοδοτήσει η ΕΤΕπ τα υποκείμενα έργα, η ΕΤΕπ θα καλύψει τους υπόλοιπους κινδύνους. Όταν τα κεφάλαια του προϋπολογισμού της Ε.Ε. συνδυαστούν με τη χρηματοδότηση της ΕΤΕπ, αναμένεται ότι το συνολικό ποσό του προϋπολογισμού των 230 εκατ. ευρώ θα κινητοποιήσει επενδύσεις που θα ανέλθουν μέχρι τα 4,6 δισ. ευρώ.
Στην πιλοτική φάση, η ιδέα έγκειται στην εστίαση σε 5-10 έργα, με επίκεντρο αυτά που βρίσκονται σε σχετικά ανεπτυγμένο στάδιο της διαδικασίας υποβολής προσφορών και χρηματοδότησης ή απαιτούν αναχρηματοδότηση μετά την φάση κατασκευής, σε ένα ή περισσότερους από τους τρεις στοχοθετημένους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των ευρυζωνικών δικτύων.
Την πιλοτική φάση θα διαχειριστεί η ΕΤΕπ.