Αναγκαία η διαμόρφωση ενιαίας ευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών για το μέλλον
H γήρανση, η μετανάστευση, η εσωτερική κινητικότητα, οι περιβαλλοντικές προκλήσεις, ο βαθμός διάθεσης ενεργειακών πόρων, η αστυφιλία και η παγκοσμιοποίηση θα είναι οι 6 κύριες προκλήσεις που θα απασχολήσουν τις επόμενες δεκαετίες την πολιτική των μεταφορών.
Τα ανωτέρω συζητήθηκαν στο πλαίσιο διαδικασίας προβληματισμού από την Ε.Ε. με τη συμμετοχή παραγόντων και εμπειρογνωμόνων σε θέματα μεταφορών.
Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες «Οι έξι αυτές προκλήσεις συνεπάγονται την ανάγκη επικέντρωσης της μελλοντικής ευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών στην επιδίωξη ενός ενοποιημένου, καθοδηγούμενου από την τεχνολογία και εύχρηστου συστήματος μεταφορών. Με την έκδοση της ανακοίνωσης σχετικά με το μέλλον των μεταφορών (βλ. Αειφόρο μέλλον για τις μεταφορές: προς ενοποιημένο, καθοδηγούμενο από την τεχνολογία και εύχρηστο σύστημα μεταφορών), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί να προκαλέσει περαιτέρω ανταλλαγή απόψεων με στόχο τον προσδιορισμό συγκεκριμένων προτάσεων άσκησης πολιτικής για την επόμενη Λευκή Βίβλο της σχετικά με τις μεταφορές που προγραμματίζεται για το έτος 2010».
Οι συμμετέχοντες ομόφωνα κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι μεταφορές υπήρξαν και θα παραμείνουν βασική συνιστώσα της καθημερινής μας ζωής. Συγκεκριμένα ανέφεραν ότι «Έχουν συμβάλει ουσιωδώς στην ανάπτυξη, την ολοκλήρωση και τη μεγέθυνση της εσωτερικής αγοράς, με απτά οφέλη για την ευρωπαϊκή οικονομία. Με την ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών έχουν επίσης αναβαθμιστεί τα πρότυπα στον κλάδο, όπως καλύτερες συνθήκες εργασίας, συνθήκες υψηλότερης ασφάλειας και καλύτερης προστασίας, καθώς και ενισχυμένα δικαιώματα για τους επιβάτες». Επ’ αυτού ο αρμόδιος αντιπρόεδρος σε θέματα μεταφορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Αντόνιο Ταγιάνι υποστήριξε ότι «Ήρθε η ώρα να ωθήσουμε την πολιτική αυτή προς τα εμπρός. Πρώτον, ενοποιώντας περαιτέρω τους διαφορετικούς τρόπους μεταφορών, κατά δεύτερο φέροντας την Ε.Ε. στην πρωτοπορία των υπηρεσιών και τεχνολογιών μεταφορών και κατά τρίτον διαμορφώνοντας αυτή τη μελλοντική πολιτική μεταφορών για τις ανάγκες και τα δικαιώματα αμφοτέρων, χρηστών και εργαζομένων, του κλάδου των μεταφορών».
Η Επιτροπή εξέδωσε το 2001 Λευκή Βίβλο, με την οποία διατύπωσε θεματολόγιο για την πολιτική μεταφορών στο διάστημα μέχρι το 2010, το οποίο επικαιροποιήθηκε το 2006. Η ανακοίνωση που εκδόθηκε αποτελεί συνέχεια της Λευκής Βίβλου και φιλοτεχνεί ένα όραμα για το μέλλον των μεταφορών και της κινητικότητας έως το 2020, συνεκτιμώντας υποθετικές εξελίξεις που μπορεί να ανακύψουν δεκαετίες μετά την εν λόγω χρονολογία.
Οι πολιτικές μεταφορών για τα επόμενα δέκα έτη πρέπει να βασίζονται σε ευρύ προβληματισμό σχετικά με το μέλλον του συστήματος μεταφορών. Η Επιτροπή ανέθεσε σε εξωτερικούς συνεργάτες την εκπόνηση μελετών με αντικείμενο την αξιολόγηση των πολιτικών του παρελθόντος και των μελλοντικών υποθετικών εξελίξεων, συμβουλεύθηκε δε εμπειρογνώμονες και εμπλεκόμενους παράγοντες μέσω εξειδικευμένων ομάδων εστίασης (Focus Groups) και μέσω διάσκεψης φορέων υψηλού επιπέδου που πραγματοποιήθηκε στις 9 και 10 Μαρτίου 2009.
Τα κυριότερα συμπεράσματα της ανακοίνωσης είναι τα εξής :
• Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών συνέβαλε στην παροχή αποδοτικού συστήματος κινητικότητας στους κατοίκους και τις επιχειρήσεις της Ε.Ε. Οφείλει πλέον να διασφαλίσει τη διατήρηση της κινητικότητας αυτής στο μέλλον.
• Η περιβαλλοντική αειφορία, η γήρανση, η μετανάστευση, η ανεπάρκεια ορυκτών καυσίμων, η αστυφιλία και η παγκοσμιοποίηση αποτελούν καίρια ρεύματα στην κοινωνία μας και συνεπάγονται προκλήσεις για το σύστημα κινητικότητάς μας στο μέλλον.
• Η επίσπευση της έναρξης χρήσης καινοτόμων τεχνολογιών και η πλήρης ενοποίηση των διαφορετικών τρόπων μεταφορών είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχή ανταπόκριση στις ανωτέρω προκλήσεις. Αυτό θα συμβεί σε πλαίσιο στο οποίο οι χρήστες και οι εργαζόμενοι του κλάδου των μεταφορών, με τις ανάγκες και τα δικαιώματά τους, ευρίσκονται πάντοτε στο επίκεντρο της χάραξης πολιτικής.
• Έχει σημασία να προχωρήσει η εξωτερική προβολή της ευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών ως τρόπου διασφάλισης περαιτέρω ενοποίησης με τις γειτονικές χώρες και η προώθηση των οικονομικών και περιβαλλοντικών συμφερόντων της Ευρώπης στην παγκόσμια σκηνή.
Η ανακοίνωση δεν περιλαμβάνει λεπτομερές πρόγραμμα μέτρων άσκησης πολιτικής, αλλά επιχειρεί να διατυπώσει ένα στρατηγικό όραμα για το μέλλον των μεταφορών. Το όραμα και οι ιδέες που προβάλλονται στην ανακοίνωση αποσκοπούν στην πρόκληση περαιτέρω συζητήσεων με στόχο τον προσδιορισμό πιθανών πολιτικών επιλογών. Του χρόνου αναμένεται ότι η εργασία αυτή θα οδηγήσει στη διατύπωση συγκεκριμένων προτάσεων άσκησης πολιτικής και στην επακόλουθη έγκριση της Λευκής Βίβλου.
