Λιμάνια, μοντέλα διαχείρισης και ενεργειακή απόδοση στο επίκεντρο του ESPO
Στο πλαίσιο της διοργάνωσης του ετήσιου συνεδρίου του ESPO, που για το 2015, διοργανώθηκε 21-22 Μαΐου στον Πειραιά, υπ’ ευθύνη του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς, το Fairplay είχε την ευκαιρία να θέσει το θέμα της λιμενικής ανάπτυξης και του μοντέλου λειτουργίας των ελληνικών λιμένων σε πολλούς εκ των παρευρισκόμενων.
Ο ευρωβουλευτής Knut Fleckenstein, εισηγητής της Επιτροπής περί του Κανονισμού για τα Λιμάνια, δήλωσε στο Fairplay «δεν υπάρχει λύση του τύπου ‘μια οδηγία ταιριάζει σε όλους’. Αυτό ισχύει και τα ελληνικά λιμάνια. Αυτό που οφείλουμε ως Αρχές να κάνουμε είναι να στηρίζουμε τα λιμάνια στο πλαίσιο της αυτόνομης λειτουργίας τους, να διαμορφώνουμε κοινούς όρους – κανόνες διαφάνειας (transparency) και να οριοθετούμε πώς ενδολιμενικά θα λειτουργούν οι χρήστες των λιμενικών υπηρεσιών. Ωστόσο μιας και αναφέρεστε στη διαδικασία παραχώρησης πλειοψηφικού πακέτου στα ελληνικά λιμάνια (ΟΛΠ & ΟΛΘ) προσωπικά δεν μπορώ να διανοηθώ πώς μπορείς να πουλήσεις την πλειοψηφία των μετοχών τέτοιων στρατηγικών λιμένων (I cannot imagine the reason to shell such a majority of shares of such strategic ports). Είναι σαν να αποποιείσαι της ευθύνης που σου αναλογεί απέναντι στην αναπτυξιακή τους πορεία».
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής του ESPO, Santiago Garcia Mila, απαντώντας σας αντίστοιχη ερώτησή μας είπε «ως ESPO η επίσημη θέση μας είναι ότι οφείλουμε να πιστοποιούμε ότι ένα λιμάνι, ανεξαρτήτως φορέα διαχείρισης, θα πρέπει να δημιουργεί γενικευμένη ανάπτυξη στην περιβάλλουσα οικονομία. Εμείς ως φορέας έχουμε μέλη 300 λιμάνια με διαφορετικό ιδιοκτησιακό καθεστώς –αν και στην Ευρώπη είθισται τα λιμάνια να είναι δημόσιου χαρακτήρα. Μας νοιάζει όμως να υπάρχουν τα εργαλεία διαχείρισης που θα βοηθούν τον όποιο φορέα διαχείρισης να δίνει προστιθέμενη αξία σε όλες τις χρήσεις ενός λιμένα».
Ο κ. Γ. Θεολογίτης εκ μέρους της DG Move ανέφερε χαρακτηριστικά «οι ‘θεσμοί’ μίλησαν και στο παρελθόν για ιδιωτικοποίηση των λιμένων. Δεν προσδιόρισαν ποτέ επακριβές ποσοστό. Μένει στις κυβερνήσεις να το αποφασίσουν αυτό και να προχωρήσουν τους διαγωνισμούς αναλόγως. Εκτιμούμε ότι οι ελληνικές Αρχές θα μελετήσουν όλα τα ενδεχόμενα και θα προχωρήσουν στην παραχώρηση τέτοιων χρήσεων που δεν θα είναι επ’ ωφελεία όλου του λιμανιού».
Ο Έλληνας αναπληρωτής υπουργός Ναυτιλίας, Θοδωρής Δρίτσας, τόνισε στην ομιλία του «υπάρχουν από τη μία μεριά οι προκλήσεις που συνδέονται με την ανταπόκριση και την ανταγωνιστικότητα –ενός λιμένα- σε ένα συνεχώς διεθνοποιούμενο περιβάλλον, και από την άλλη οι κανόνες. Το ζήτημα είναι να αναζητήσουν όλοι οι ειδικοί επί της λιμενικής και θαλάσσιας οικονομίας εάν οι κανόνες που ορίζονται αυτή την στιγμή από την αγορά, θα είναι βιώσιμοι σε βάθος χρόνου. Όσον αφορά στο ζήτημα της πιθανής αλλαγής φυσιογνωμίας του Λιμένα Πειραιά, μετά την παραχώρησή του, ο ίδιος είπε «να ξεκαθαρίσω πως η ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις για τα ελληνικά λιμάνια υπό διεθνή πίεση» και όσον αφορά στο μελλοντικό πρόσωπο του λιμένα είπε «θεωρώ ότι υφίστανται 4 σημαντικές παράμετροι, οι οποίες καθορίζουν το status κάθε λιμένα: 1) βασικός αναπτυξιακός παράγοντας πρέπει να είναι η εργασία και είναι αυτή μια αναπτυξιακή παράμετρος που έχει υποτιμηθεί, 2) μια ακόμη παράμετρος είναι η κατοχύρωση της προστασίας του περιβάλλοντος από τις λιμενικές δραστηριότητες κάτι που επιτυγχάνεται με κόπο στην Ευρώπη, αλλά όχι σε άλλες περιοχές του κόσμου, 3) μια ακόμη παράμετρος είναι ο σεβασμός της σχέσης λιμάνι-πόλης, ειδικά αν μιλάμε για τον Πειραιά που είναι σύμφυτη η λειτουργία της πόλης με το λιμάνι, 4) μια βασικότερη παράμετρος που είναι και ηθική και οικονομικά απαραίτητη, είναι η διασφάλιση ότι η λειτουργία του λιμένα έχει τέτοια παραγωγική πορεία που αποδίδει κοινωνικό μέρισμα στην πόλη που τον φιλοξενεί. Δεν μπορεί δηλαδή ένα λιμάνι (ειδικά αν συνδέεται άμεσα με πόλη) να έχει αυτοτελή οικονομική ανάπτυξη και όφελος, ακόμη και εάν είναι το πλέον ανταγωνιστικό εμπορικά. Ο συνδυασμός αυτών των 4 παραγόντων, θεωρώ ότι δημιουργεί το βέλτιστο μοντέλο λιμενικής λειτουργίας και αφορά όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά παραμετροποιημένα και με σεβασμό στην αυτονομία τους, σε όλα τα λιμάνια της Ευρώπης».