ΕΕL.ΒΕ: Τι δείχνουν τα πρώτα ευρήματα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των ελληνικών επιχειρήσεων logistics
Η Ελληνική Εταιρεία Logistics Βορείου Ελλάδος (ΕΕL.ΒΕ), σε συνεργασία με το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος, υλοποιεί αυτήν την περίοδο την έρευνα με τίτλο «3PL Επιχειρήσεις και Ψηφιακός Μετασχηματισμός», επιχειρώντας να χαρτογραφήσει με ακρίβεια το επίπεδο ψηφιακής ωριμότητας και τις τεχνολογικές ανάγκες των ελληνικών επιχειρήσεων logistics. Αν και η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, τα πρώτα προκαταρκτικά στοιχεία που καταγράφονται, σκιαγραφούν ήδη μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εικόνα για τον κλάδο, αναδεικνύοντας τάσεις, ελλείψεις αλλά και τις μεγάλες προκλήσεις για την επόμενη ημέρα.
Γενικά, η έρευνα για τις 3PL επιχειρήσεις και τον ψηφιακό μετασχηματισμό στέλνει ένα καθαρό μήνυμα: ο κλάδος των logistics στην Ελλάδα έχει μπει πλέον στην ψηφιακή εποχή, αλλά δεν έχει φτάσει ακόμη στο επίπεδο ωριμότητας που απαιτεί ο διεθνής ανταγωνισμός.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι περισσότερες επιχειρήσεις του δείγματος είναι εταιρείες με εμπειρία, οικονομικό αποτύπωμα και παρουσία τόσο στην εγχώρια, όσο και στην διεθνή αγορά. Πρόκειται, δηλαδή, για επιχειρήσεις που γνωρίζουν καλά το πεδίο τους και αντιλαμβάνονται ότι η τεχνολογία δεν είναι πια πολυτέλεια, αλλά βασικός όρος επιβίωσης και ανάπτυξης.
Την ίδια στιγμή, όμως, η καθημερινότητα παραμένει δύσκολη: έλλειψη προσωπικού, δυσκολία στην εύρεση εξειδικευμένων εργαζομένων, πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, περιορισμοί στους αποθηκευτικούς χώρους, παλαιότητα στόλου και ελλείψεις σε κρίσιμα λογισμικά συνθέτουν ένα περιβάλλον έντονης επιχειρησιακής πίεσης. Δεν είναι τυχαίο ότι, παρότι το 70% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι καταβάλλει προσπάθειες για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του προσωπικού, στις περισσότερες περιπτώσεις αυτή η εκπαίδευση παραμένει περιορισμένης έντασης, έως δύο ανθρωποημέρες, γεγονός που δείχνει ότι η επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο δεν έχει ακόμη αποκτήσει τον συστηματικό χαρακτήρα που απαιτεί η νέα ψηφιακή πραγματικότητα.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο ψηφιακός μετασχηματισμός αναγνωρίζεται από τη μεγάλη πλειονότητα ως σημαντικός έως εξαιρετικά σημαντικός, με τις περισσότερες επιχειρήσεις είτε να εφαρμόζουν ήδη σχετική στρατηγική είτε να σχεδιάζουν την επόμενη φάση της. Είναι ενδεικτικό ότι το 80% των επιχειρήσεων θεωρεί τον ψηφιακό μετασχηματισμό σημαντικό έως εξαιρετικά σημαντικό, γεγονός που δείχνει πως ο κλάδος έχει πλέον πλήρη επίγνωση ότι η τεχνολογία δεν αποτελεί απλώς μια βοηθητική λειτουργία, αλλά κρίσιμο παράγοντα ανταγωνιστικότητας και βιωσιμότητας.
Από τη μια πλευρά, οι εταιρείες έχουν προχωρήσει σε βασικές, αλλά ουσιαστικές κινήσεις: η χρήση barcodes και QR codes είναι πλέον σχεδόν καθολική, τα ERP κυριαρχούν, οι μισές περίπου επιχειρήσεις αξιοποιούν λύσεις cloud, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό εφαρμόζει βασικά μέτρα κυβερνοασφάλειας. Περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις θεωρούν, επίσης, ότι διαθέτουν ικανοποιητική πληροφόρηση από τα συστήματά τους και ότι οι πληροφοριακές τους υποδομές στηρίζουν επαρκώς τη λήψη αποφάσεων. Συγκεκριμένα, το 55% κρίνει επαρκή ή πολύ επαρκή την πληρότητα των πληροφοριών που λαμβάνει από τα υφιστάμενα συστήματα αναφορών, ενώ το 60% θεωρεί σημαντική ή πολύ σημαντική την υποστήριξη που προσφέρουν οι υφιστάμενες πληροφοριακές υποδομές στη λήψη αποφάσεων. Αυτό δείχνει ότι οι επιχειρήσεις αρχίζουν να μετακινούνται από τη φάση της απλής μηχανοργάνωσης σε μια πιο ουσιαστική αξιοποίηση των δεδομένων.
Από την άλλη πλευρά, το βάθος της μετάβασης παραμένει περιορισμένο. Η γνώση γύρω από τις τεχνολογίες Industry 4.0 παραμένει ελλιπής για σημαντικό μέρος των στελεχών, ενώ πιο προηγμένες μορφές ψηφιοποίησης και αξιοποίησης δεδομένων δεν φαίνεται να έχουν ακόμη περάσει στον πυρήνα της στρατηγικής όλων των επιχειρήσεων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις συνδέουν πλέον την ψηφιακή μετάβαση όχι μόνο με την παραγωγικότητα, αλλά και με τη βιωσιμότητα, καθώς περίπου 3 στις 5 επιχειρήσεις εκτιμούν ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά τους σχετικούς περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς δείκτες.
Συνολικά, η έρευνα αποτυπώνει έναν κλάδο που έχει κάνει βήματα μπροστά, αλλά βρίσκεται ακόμη στη μέση της διαδρομής: με σαφή επίγνωση της ανάγκης για αλλαγή, μερικές ισχυρές βάσεις, αλλά και σημαντικά κενά που πρέπει να καλυφθούν ώστε ο ψηφιακός μετασχηματισμός να γίνει πραγματικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και όχι απλώς μια αναγκαία προσαρμογή.