1,46 δισ. ευρώ για τις μεταφορές και νέα ώθηση στις εμπορευματικές συνδέσεις
Στην αξιοποίηση 1,46 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο για τον εκσυγχρονισμό των μεταφορών αναφέρθηκε ο Αναπληρωτής Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Γιώργος Κώτσηρας, μιλώντας στο συνέδριο «Green Deal Greece 2026», που διοργανώνεται από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και το economix.gr.
Στην θεματική ενότητα «Βιώσιμες Μεταφορές, Βιομηχανία, Ναυτιλία & Logistics» που ακολούθησε, το ενδιαφέρον στράφηκε στην ενίσχυση των εμπορευματικών σιδηροδρομικών συνδέσεων με τα ελληνικά λιμάνια και τις γειτονικές χώρες καθώς και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν η ελληνική βιομηχανία και οι λιμενικές υποδομές, με έμφαση στην επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων, την ενεργειακή μετάβαση και την υλοποίηση νέων επενδύσεων
Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και ηλεκτροκίνηση
Ο Αναπληρωτής Υπουργός χαρακτήρισε κρίσιμο χρηματοδοτικό εργαλείο το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, συνολικού προϋπολογισμού 5,3 δισ. ευρώ για την Ελλάδα, από το οποίο, όπως ανέφερε, προβλέπονται 1,46 δισ. ευρώ για τον τομέα των μεταφορών κατά την περίοδο 2026-2032.
Οι πόροι αυτοί προορίζονται για τον εκσυγχρονισμό του στόλου οχημάτων, τη στήριξη μεταφορικών επιχειρήσεων και μικρομεσαίων επιχειρήσεων της εφοδιαστικής αλυσίδας, καθώς και τη διευκόλυνση των μετακινήσεων ευάλωτων πολιτών και κατοίκων απομακρυσμένων περιοχών.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην επέκταση του προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά ΙΙΙ», ο προϋπολογισμός του οποίου αυξήθηκε κατά 10 εκατ. ευρώ, φθάνοντας τα 76 εκατ. ευρώ, με παράταση της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Ψηφιακές υπηρεσίες και ασφάλεια στον σιδηρόδρομο
Στον τομέα του ψηφιακού μετασχηματισμού, ο κ. Κώτσηρας αναφέρθηκε στη νέα προγραμματική σύμβαση μεταξύ των υπουργείων Υποδομών και Μεταφορών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του Ινστιτούτου Πληροφορικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας.
Η συνεργασία προβλέπει την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των ψηφιακών υπηρεσιών, τη δημιουργία ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος εκπαίδευσης και εξέτασης υποψήφιων οδηγών και την ψηφιακή διαχείριση των κρατικών πινακίδων οχημάτων.
Αναφερόμενος στον ελληνικό σιδηρόδρομο, υποστήριξε ότι η ίδρυση του ενιαίου φορέα «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος» σηματοδοτεί την υπέρβαση του προηγούμενου κατακερματισμένου μοντέλου διοίκησης, με την ενοποίηση αρμοδιοτήτων υποδομών, συντήρησης και έργων.
Παράλληλα, στάθηκε στην αποκατάσταση συστημάτων ασφαλείας μετά τα έργα αντιμετώπισης των καταστροφών της κακοκαιρίας Daniel, στην ενίσχυση του προσωπικού και στη λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας railway.gov.gr, η οποία επιτρέπει τον δορυφορικό γεωεντοπισμό αμαξοστοιχιών σε πραγματικό χρόνο.
Ο Αναπληρωτής Υπουργός επισήμανε ότι η αναβάθμιση των μεταφορών αποτελεί διαρκή διαδικασία, με στόχο ασφαλέστερες υποδομές, μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών, σύμφωνα με τα σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Βιώσιμες Μεταφορές, Βιομηχανία, Ναυτιλία & Logistics
Στη χρηματοδότηση νέων έργων και στην αξιοποίηση της τεχνογνωσίας που αποκτήθηκε μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αναφέρθηκε ο γενικός γραμματέας Μεταφορών, Στυλιανός Σακαρέτσιος.
Όπως επισήμανε, τους τελευταίους μήνες πραγματοποιήθηκε σημαντική προσπάθεια για την εξασφάλιση πρόσθετων ευρωπαϊκών πόρων, με αποτέλεσμα να δοθεί, σύμφωνα με τον ίδιο, το πράσινο φως για χρηματοδότηση ύψους 1,46 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.
Οι πόροι αυτοί θα κατευθυνθούν στην αναβάθμιση σταθμών του Μετρό και του σιδηροδρομικού δικτύου, στην προμήθεια νέων τρένων και ηλεκτρικών λεωφορείων καθώς και στην ανάπτυξη σύγχρονων συγκοινωνιακών συνδέσεων, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.
Ο κ. Σακαρέτσιος υπογράμμισε, επίσης, τη στρατηγική σημασία της διασύνδεσης της Ελλάδας με τις γειτονικές χώρες, επισημαίνοντας ότι η χώρα συμμετέχει ενεργά στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη νέων μεταφορικών υποδομών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις νέες ψηφιακές δικλίδες ασφαλείας του ελληνικού σιδηροδρόμου, οι οποίες εντάσσονται στη συνολική προσπάθεια αναβάθμισης της λειτουργίας και της ασφάλειας του δικτύου.
Νέο χωροταξικό πλαίσιο και ταχύτερες αδειοδοτήσεις για τη βιομηχανία
Στο νέο χωροταξικό πλαίσιο για τη βιομηχανία και στην ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας δικαίου για τις επιχειρήσεις και τα βιομηχανικά πάρκα επικεντρώθηκε ο γενικός γραμματέας Βιομηχανίας, Ελευθέριος Κρητικός.
Όπως ανέφερε, η προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου στις σύγχρονες παραγωγικές και ενεργειακές ανάγκες αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προσέλκυση επενδύσεων. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στην ανάγκη να εξεταστεί η προσαρμογή της σχετικής νομοθεσίας ενόψει της ενδεχόμενης αξιοποίησης της πυρηνικής ενέργειας.
Παρουσιάζοντας τις προτεραιότητες της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας, στάθηκε στην επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης των βιομηχανικών πάρκων, συμπεριλαμβανομένων ειδικών περιοχών, όπως τα νησιά, στην ρύθμιση των σχέσεων μεταξύ εγκατεστημένων επιχειρήσεων και φορέων διαχείρισης καθώς και στην αναβάθμιση των υποδομών, του χωροταξικού σχεδιασμού και της σύνδεσής τους με το οδικό δίκτυο.
Ο κ. Κρητικός γνωστοποίησε ότι τις προσεχείς εβδομάδες προγραμματίζονται συναντήσεις και συνεργασίες για την προώθηση των συγκεκριμένων παρεμβάσεων.
Ανάπτυξη εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών
Στην ανάπτυξη των εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών λιμένων και την αναβάθμιση της γεωστρατηγικής θέσης της χώρας, επικεντρώθηκε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος», Χρήστος Παληός.
Όπως υπογράμμισε, προτεραιότητα αποτελεί η αύξηση του μεταφορικού έργου μέσω της αναβάθμισης στρατηγικών σιδηροδρομικών αξόνων και της αποτελεσματικότερης διασύνδεσης του δικτύου με τα λιμάνια και τις γειτονικές χώρες. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στους άξονες Θεσσαλονίκης–Ειδομένης και Θεσσαλονίκης–Ορμενίου καθώς και στην σύνδεση του έκτου προβλήτα του λιμένα Θεσσαλονίκης με το σιδηροδρομικό δίκτυο, για την οποία βρίσκεται σε εξέλιξη διαγωνιστική διαδικασία.
Παράλληλα, έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη σύνδεση του λιμένα Καβάλας με τους Τοξότες Ξάνθης, στον άξονα Λάρισας–Βόλου και στη σιδηροδρομική εξυπηρέτηση του λιμένα Βόλου. Ειδική μνεία έκανε στην Στυλίδα, επισημαίνοντας ότι παρουσιάζει σημαντικές αναπτυξιακές προοπτικές μέσω της διασύνδεσής της με τον σιδηρόδρομο.
Ο κ. Παληός τόνισε ότι η ενίσχυση των εμπορευματικών μεταφορών μπορεί να συμβάλει στην ανάδειξη της Ελλάδας σε διαμετακομιστικό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Παράλληλα, ανέφερε ότι η εμπέδωση κουλτούρας ασφάλειας σε κάθε επίπεδο λειτουργίας αποτελεί βασική προτεραιότητα της εταιρείας, ενώ γνωστοποίησε ότι το προσεχές διάστημα προγραμματίζονται νέες προσλήψεις για την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού.
Ώριμα έργα και σταθεροί κανόνες για την ανάπτυξη των περιφερειακών λιμένων
Στις ανισότητες μεταξύ των μεγάλων κεντρικών λιμένων και των περιφερειακών λιμενικών υποδομών αναφέρθηκε η αντιπρόεδρος της ΤΕΚΑΛ, Αργυρώ Ψαλτάκου, επισημαίνοντας την ανάγκη ολοκληρωμένου σχεδιασμού για την ανάπτυξη του λιμενικού συστήματος της χώρας.
Όπως τόνισε, τα λιμάνια πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ολοκληρωμένα οικοσυστήματα μεταφορών και οικονομικής δραστηριότητας, με στόχο την αποτελεσματικότερη διασύνδεσή τους με την ενδοχώρα και τη βελτίωση της εξυπηρέτησης επιβατών και εμπορευματικών φορτίων.
Η κ. Ψαλτάκου αναφέρθηκε στις καθυστερήσεις των αδειοδοτικών διαδικασιών, στις ελλείψεις των οδικών και σιδηροδρομικών συνδέσεων, στις δυσκολίες χρηματοδότησης, αλλά και στην ανάγκη προσαρμογής των λιμενικών υποδομών στις νέες κλιματικές και ενεργειακές απαιτήσεις.
Υπογράμμισε ότι για την επιτάχυνση των επενδύσεων απαιτούνται ώριμα έργα, σταθερό κανονιστικό περιβάλλον και αποτελεσματικότερη μετάβαση από το στάδιο των μελετών στην κατασκευή.
Επενδύσεις στην εξοικονόμηση ενέργειας
Στη σημασία των επενδύσεων σε σύγχρονες τεχνολογίες εξοικονόμησης, παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας αναφέρθηκε ο Νίκανδρος Κεπέσης, Head of Energy Services Department της REDEX, του Ομίλου Κοπελούζου, υπογραμμίζοντας ότι η ενεργειακή αναβάθμιση των υποδομών αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
Όπως γνωστοποίησε, κατά τη φετινή χρονιά καταγράφηκε σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας στα αεροδρόμια που διαχειρίζεται η Fraport, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις επιτεύχθηκε ακόμη και μηδενική κατανάλωση ενέργειας από το δίκτυο, χάρη στην αξιοποίηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Παρουσιάζοντας τις δραστηριότητες της REDEX, επισήμανε ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στον περιορισμό των ενεργειακών απωλειών και στην βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας των εγκαταστάσεών τους. Σε επόμενο στάδιο, όπως εξήγησε, μπορούν να προχωρούν σε επενδύσεις για την παραγωγή και αποθήκευση ενέργειας, διαμορφώνοντας ένα ολοκληρωμένο μοντέλο ενεργειακής διαχείρισης.
Σύμφωνα με τον κ. Κεπέση, η συγκεκριμένη προσέγγιση συμβάλλει στη μείωση της κατανάλωσης, του λειτουργικού κόστους και του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των επιχειρήσεων, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητά τους. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε, τέλος, στην οικονομική αποδοτικότητα των σχετικών παρεμβάσεων, σημειώνοντας ότι πρόκειται για έργα με σύντομο χρόνο απόσβεσης, τα οποία βρίσκονται στον πυρήνα της δραστηριότητας της REDEX.
Ρεαλιστικός σχεδιασμός για τη μετάβαση στα εναλλακτικά καύσιμα
Στην ανάγκη σύνδεσης των επενδύσεων με ένα ολοκληρωμένο και βιώσιμο περιβαλλοντικό σχέδιο αναφέρθηκε ο Γιώργος Λογοθέτης, Manager της EY-Parthenon. Όπως επισήμανε, η μετάβαση προς καθαρότερες μορφές ενέργειας και εναλλακτικά καύσιμα πρέπει να βασίζεται σε ρεαλιστικό σχεδιασμό, ο οποίος θα λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές δυνατότητες της αγοράς και των επιχειρήσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι απαιτείται πρώτα η διαμόρφωση μιας εφαρμόσιμης στρατηγικής μετάβασης και στη συνέχεια η ανάπτυξη συγκεκριμένων επενδυτικών σχεδίων για την αξιοποίηση εναλλακτικών καυσίμων.
Κοινή συνισταμένη των παρεμβάσεων αποτέλεσε η ανάγκη επιτάχυνσης των επενδύσεων σε σύγχρονες, ασφαλείς και περιβαλλοντικά βιώσιμες υποδομές, με έμφαση στην αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, την ενίσχυση των διασυνδέσεων και την προσαρμογή των μεταφορών και της βιομηχανίας στις απαιτήσεις της πράσινης μετάβασης.