Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών και διεθνών δικτύων μεταφορών και συνδεσιμότητας

Ζητήματα στρατηγικών επενδύσεων, υποδομών, ενεργειακής ασφάλειας και συνδεσιμότητας αναδείχθηκαν στη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4ου Φόρουμ για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, στις 19 και 20 Μαρτίου 2026, στην Αλεξανδρούπολη, με έμφαση στην μετατροπή της περιοχής σε κόμβο ανάπτυξης και ανθεκτικότητας.

Στρατηγικός ρόλος και μεγάλα έργα υποδομών

Στην ομιλία του, ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, έθεσε ως βασικό στόχο τον εκσυγχρονισμό της Μακεδονίας-Θράκης, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται «μεταξύ δύο ζωνών αστάθειας» και καλείται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις ενεργειακές ροές και την εφοδιαστική αλυσίδα. Αναφέρθηκε στον διάδρομο Βαλτική – Μαύρη Θάλασσα – Αιγαίο (BBA), ο οποίος «αναδύεται ως στρατηγικός ευρωπαϊκός άξονας», τονίζοντας ότι πρέπει να ενταχθεί στον ευρύτερο σχεδιασμό μαζί με άλλες πρωτοβουλίες, όπως ο IMEC.

Όπως υπογράμμισε, η Ελλάδα αποτελεί κεντρική πύλη, με τα λιμάνια να συνιστούν στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία, ενώ σημείωσε ότι ο πρωθυπουργός έχει αναδείξει την Αλεξανδρούπολη ως «κομβικό σημείο συνδεσιμότητας» με άξονα που φτάνει έως την Οδησσό. Επεσήμανε ότι μέσω εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων υλοποιούνται έργα ύψους 1,3 δισ. ευρώ έως το 2030, τα οποία περιλαμβάνουν οδικές υποδομές και νέες δομές.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, η οποία προβλέπει τον εκσυγχρονισμό της, τονίζοντας ότι θα αναβαθμιστεί σημαντικά και ότι θα γίνει ο πιο σύγχρονος αυτοκινητόδρομος της χώρας, με νέους σταθμούς ανατολικά της Θεσσαλονίκης. Τα έργα αυτά, όπως σημείωσε, πλαισιώνονται από υποδομές logistics και εντάσσονται σε ευρύτερη στρατηγική που αφορά στον άξονα Ελλάδας – Βουλγαρίας – Ρουμανίας, σε ευθυγράμμιση με ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες. Παράλληλα, αναφέρθηκε σε έργα διαχείρισης υδάτινων πόρων και κτιριακές παρεμβάσεις, κάνοντας λόγο για «πολυεπίπεδη δράση» με στόχο τόσο την ανάδειξη της περιοχής σε «πόλο καθοριστικής σημασίας», όσο και τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών.

Εξωστρέφεια και γεωστρατηγική σημασία της Βόρειας Ελλάδας

Τη γεωστρατηγική σημασία της Μακεδονίας και Θράκης, την ανάγκη ενίσχυσης των υποδομών καθώς και την εξωστρεφή στρατηγική για την προσέλκυση επενδύσεων ανέδειξε ο Υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας – Θράκης), Κωνσταντίνος Γκιουλέκας. «Εμείς λέμε απολύτως συνειδητοποιημένα: από εδώ αρχίζει η Ελλάδα. Αν πάθει κάτι ο Έβρος, θα το πληρώσει όλη η Ελλάδα» σημείωσε, υπογραμμίζοντας τον κρίσιμο ρόλο της περιοχής. Όπως ανέφερε, η Βόρεια Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως φυσική πύλη για οτιδήποτε διέρχεται από δω για να κατευθυνθεί στην Ευρώπη, προσθέτοντας ότι εμείς αυτό το σύνθημα το κάναμε πράξη.

Ο κ. Γκιουλέκας περιέγραψε πρωτοβουλίες εξωστρέφειας, σημειώνοντας ότι κλιμάκιο με τη συμμετοχή παραγωγικών δυνάμεων, του ΥΠΕΞ και του Enterprise Greece επισκέφθηκε την Σόφια: «Δεν περιμέναμε να έρθουν να μας βρουν, πήγαμε εμείς εκεί για να τους πούμε: είμαστε εδώ». Όπως είπε, στόχος ήταν η ενίσχυση συνεργασιών και η αξιοποίηση των ελληνικών λιμανιών για τη διακίνηση προϊόντων, ενώ χαρακτήρισε την ανταπόκριση πρωτοφανή, σημειώνοντας ότι μας περίμεναν οι πάντες, παραγωγικές δυνάμεις, επιχειρηματίες και ότι υπογράφηκαν τρία μνημόνια συνεργασίας.

Ανέφερε ότι η πρωτοβουλία θα συνεχιστεί με επισκέψεις σε Βελιγράδι και Βουκουρέστι, στο πλαίσιο μιας περιοδείας εξωστρέφειας στα Βαλκάνια. Αναφερόμενος στις υποδομές, υπογράμμισε ότι η περιοχή της Βόρειας Ελλάδας χρειάζεται καλύτερο σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο που δεν έχουμε και πρέπει να το αναβαθμίσουμε, ενώ στάθηκε και στην ανάγκη σύνδεσης της εμπορικής ναυτιλίας με την Μακεδονία και την Θράκη. Όπως σημείωσε, σχεδιάζεται νέο συνέδριο στην Θεσσαλονίκη με τίτλο «Η Ναυτιλία ταξιδεύει στην Βόρεια Ελλάδα».

Ο κ. Γκιουλέκας συμπλήρωσε ότι η περιοχή διαθέτει τα απαραίτητα εφόδια για ανάπτυξη: «Δεν μας λείπει τίποτα, έχουμε έμψυχο δυναμικό, έχουμε νέα παιδιά με εξειδίκευση», προσθέτοντας ότι «η Θεσσαλονίκη είναι σε απόσταση αναπνοής από μια σειρά από χώρες και πόλεις». Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι έχουμε μια φιλοεπενδυτική και εξωστρεφή κυβέρνηση, σημειώνοντας ότι «μας λείπει μόνο η αυτοπεποίθηση να λύσουμε κάποια κενά», εκφράζοντας την εκτίμηση ότι η περιοχή θα πρωταγωνιστήσει στο μέλλον.

Υποδομές, ανθεκτικότητα και ρόλος του Υπερταμείου

Από την πλευρά του, ο Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος του Υπερταμείου, Παναγιώτης Σταμπουλίδης, αναφέρθηκε στις επιπτώσεις της διεθνούς αστάθειας, σημειώνοντας ότι η αναταραχή μάς απασχολεί όλους, ωστόσο, υπογράμμισε ότι προτεραιότητα παραμένει «η επιμονή να υλοποιήσουμε τα στρατηγικά μας project στους χρόνους που έχουμε θέσει. Όπως είπε, καλούμαστε να ωριμάσουμε και να υλοποιήσουμε δεκάδες έργα που ενισχύουν την ανθεκτικότητα των υποδομών.

Ειδική αναφορά έκανε στα έργα στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, τα οποία αναβαθμίζουν τη δυνατότητα να φιλοξενήσει μεγαλύτερο στόλο, καθώς και στην διασύνδεσή του με την Εγνατία Οδό, η οποία ολοκληρώνεται. Σημείωσε ότι βρίσκεται επί τάπητος σχέδιο, ώστε ο Οργανισμός Λιμένος Αλεξανδρούπολης και το αεροδρόμιο να λειτουργήσουν ως ενιαίος κόμβος, ενισχύοντας τη δυναμική της περιοχής.

Αναφέρθηκε, επίσης, σε έργα αντιπλημμυρικής προστασίας, παρεμβάσεις στην υγεία και σε έργα στους Κήπους για την αποσυμφόρηση της αυξημένης κίνησης. Τόνισε ακόμη ότι η προσέγγιση δεν περιορίζεται σε μια αποκρατικοποίηση, αλλά σε συνολική αξιοποίηση υποδομών που θα δημιουργήσει «μεγαλύτερη υπεραξία γύρω από το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης.

Ενέργεια και επενδύσεις στην περιοχή

Ο Γενικός Διευθυντής της Thermoilektriki Komotinis, Ευάγγελος Παπαδημητρίου, υπογράμμισε ότι, σε περιόδους κρίσης, η ενέργεια δεν αποτελεί μόνο οικονομικό αγαθό, αλλά ζήτημα ασφάλειας, επισημαίνοντας τη σημασία των επενδύσεων σε υποδομές. Όπως ανέφερε, η ανθεκτικότητα μιας χώρας εξαρτάται από την προετοιμασία και τις επενδύσεις της, σημειώνοντας ότι στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας. Αναφερόμενος στον σταθμό της εταιρείας στην Κομοτηνή, σημείωσε ότι λειτουργεί από το 2025 και συνεισφέρει ουσιαστικά στην ασφάλεια εφοδιασμού, καλύπτοντας τη ζήτηση όταν οι ΑΠΕ δεν επαρκούν και παρέχοντας ευελιξία στο σύστημα.

Επενδυτικές ευκαιρίες και ενεργειακή μετάβαση

Ακολούθως, ο Αντιπρόεδρος και Managing Director Βαλκανίων της Hill International, Ιωάννης Κιρκινέζης, ανέφερε ότι κάθε περίοδος κρίσης έχει και τις ευκαιρίες της, υπογραμμίζοντας ότι η Θράκη δεν βρίσκεται σε μια περίοδο αλλαγής, αλλά στο επίκεντρο ιστορικής μετάβασης. Όπως τόνισε, οι επενδυτές πλέον αναζητούν περιοχές που μπορούν να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, χαρακτηρίζοντας την Θράκη «μέρος της νέας γέφυρας της Ευρώπης». Τόνισε ότι η πρόκληση είναι εάν η συγκυρία θα μετατραπεί σε στρατηγικό πλεονέκτημα, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη αναζητά νέες αξιόπιστες πύλες και διαδρόμους συνδεσιμότητας και ασφάλειας.

Ο Επικεφαλής Αποθήκευσης Άνθρακα της EnEarth, Νικόλας Ρήγας, σημείωσε ότι πρέπει να εκμεταλλευτούμε την κρίση και να δούμε μπροστά, θέτοντας ως προτεραιότητα την προστασία της κοινωνίας και της βιομηχανίας από μελλοντικές κρίσεις. Αναφέρθηκε στο έργο Prinos CO2, το οποίο αδειοδοτήθηκε τον Φεβρουάριο και, όπως είπε, θα επιτρέψει στη βιομηχανία να είναι και πράσινη, προσθέτοντας ότι πρόκειται για έργο που ξαναδημιουργεί το offshore industry στην Ελλάδα και αποτελεί το επόμενο βήμα για να μείνουμε στην τοπική κοινωνία.