Ένα νέο ενοποιημένο δίκτυο μεταφορών προωθείται στην Ε.Ε.
Οι υπουργοί Μεταφορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με προτάσεις για να μετατραπεί το σημερινό “μωσαϊκό” οδικών δικτύων, σιδηροδρόμων, αερολιμένων και διωρύγων σε ενοποιημένο ευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών.Με τον προτεινόμενο κανονισμό για κατευθυντήριες γραμμές για τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ-Μ) θα εξαλειφθούν τα διασυνοριακά σημεία συμφόρησης, θα αναβαθμιστούν οι υποδομές και θα εναρμονιστούν οι διασυνοριακές μεταφορές για τους επιβάτες και τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ε.Ε.
Ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Siim Kallas, αρμόδιος για τις μεταφορές, δήλωσε: «Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό βήμα προόδου. Οι μεταφορές είναι ο “αιμοδότης” της ευρωπαϊκής οικονομίας. Εάν οι ροή των μεταφορών δεν είναι ομαλή, η οικονομία μας θα αποδυναμωθεί και δεν θα υπάρξει οικονομική μεγέθυνση. ΟΙ υπουργοί έδωσαν σήμερα ισχυρή πολιτική στήριξη στα σχέδια κατασκευής των στρατηγικών μεταφορικών συνδέσεων που είναι απαραίτητες για να τροφοδοτηθεί η μελλοντική οικονομική μεγέθυνση της Ευρώπης».
Οι υπουργοί επικρότησαν τις ακόλουθες προτάσεις της Επιτροπής:
1. Νέο κεντρικό δίκτυο μεταφορών της Ε.Ε.
Οι υπουργοί υποστήριξαν τις προτάσεις για εστιασμένο κεντρικό δίκτυο μεταφορών της Ε.Ε. που πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι το 2030. Αυτό το κεντρικό δίκτυο, αποτελούμενο από 10 κύριους διαδρόμους μεταφορών, θα δημιουργήσει τις ζωτικές συνδέσεις μεταφορών που είναι αναγκαίες για τη στήριξη της ενιαίας αγοράς και την τροφοδότηση της μελλοντικής οικονομικής μεγέθυνσης. Θα καταστεί δυνατή η πιο επικεντρωμένη και αποτελεσματική στόχευση των επενδύσεων της Ε.Ε. στον τομέα των μεταφορών.
Το κεντρικό δίκτυο θα συμπληρώνεται από εκτεταμένο δίκτυο μεταφορών που θα τροφοδοτεί το κεντρικό δίκτυο και θα ολοκληρωθεί μέχρι το 2050. Το εκτεταμένο δίκτυο θα καλύπτει ολόκληρη την Ε.Ε. και θα εξασφαλίσει προσβασιμότητα σε όλες τις περιφέρειες. Και τα δύο επίπεδα του δικτύου περιλαμβάνουν όλους τους τρόπους μεταφοράς: οδικές, σιδηροδρομικές, αεροπορικές, εσωτερικές πλωτές και θαλάσσιες μεταφορές, όπως και πλατφόρμες διατροπικών μεταφορών.
2. Υψηλά τεχνικά πρότυπα για το κεντρικό δίκτυο
Στις προτάσεις της Επιτροπής προβλέπονται κοινές τεχνικές απαιτήσεις για την υποδομή των ΔΕΔ-Μ, με αυστηρότερες απαιτήσεις για το κεντρικό δίκτυο. Με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλισθεί η απρόσκοπτη διαλειτουργικότητα των συνδέσεων μεταφορών σε όλο το δίκτυο.
Είναι σαφές ότι, ιδίως για το κεντρικό δίκτυο, οι τεχνικές απαιτήσεις πρέπει να εξασφαλίζουν διαλειτουργικότητα σε όλο το μήκος του δικτύου. Αυτό σημαίνει, παραδείγματος χάρη, ότι το ERTMS (Ευρωπαϊκό Σύστημα Διαχείρισης της Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας) -το βασικό Ευφυές Σύστημα Μεταφορών (ITS) για τον έλεγχο των σιδηροδρόμων- πρέπει να εφαρμοστεί στα περισσότερα τμήματα του ΔΕΔ-Μ. Επίσης, σε ολόκληρο το δίκτυο πρέπει να εφαρμόζονται τα πρότυπα οδικής ασφάλειας ως απαιτήσεις για την ασφάλεια στις οδικές σήραγγες και το οδικό δίκτυο, και να ενταχθούν οι τεχνολογίες ITS. Επιπλέον, εάν στο μέλλον προβλεφθεί υποδομή σημείων επαναφόρτισης των ηλεκτρικών οχημάτων, είναι εύλογο η υποδομή αυτή να πρέπει να πληροί κοινά πρότυπα, ώστε να είναι δυνατή η επαναφόρτιση των αυτοκινήτων σε όλο το μήκος του δικτύου.
3. Δέκα μείζονες διάδρομοι μεταφορών
Σημαντική καινοτομία των νέων κατευθυντηρίων γραμμών για τα ΔΕΔ-Μ είναι η καθιέρωση των 10 διαδρόμων του κεντρικού δικτύου μεταφορών. Αυτό είναι απαραίτητο για να εξασφαλιστεί η συντονισμένη ανάπτυξη του δικτύου. Οι διάδρομοι θα αποτελούν πόλο προσέγγισης των αντίστοιχων κρατών-μελών με τους ενδιαφερόμενους, π.χ. διαχειριστές υποδομών και χρήστες. Οι Ευρωπαίοι συντονιστές θα προεδρεύουν σε “πλατφόρμες διαδρόμων”, οι οποίες με τη σειρά τους θα συγκεντρώνουν όλους τους ενδιαφερόμενους και θα είναι το κύριο μέσο που θα εγγυάται συντονισμό, συνεργασία και διαφάνεια.
Στις προτάσεις της Επιτροπής για τα ΔΕΔ-Μ καθορίζονται οι χάρτες, οι τεχνικές απαιτήσεις και οι προθεσμίες-στόχοι για την ολοκλήρωση του εκτεταμένου και του κεντρικού δικτύου.
Σύμφωνα με τις νέες προτάσεις, το νέο κεντρικό δίκτυο μεταφορών στην Ευρώπη μέχρι το 2030:
•θα συνδέει σιδηροδρομικώς και οδικώς 86 κύριους ευρωπαϊκούς λιμένες,
•θα συνδέει σιδηροδρομικώς 37 κύριους αερολιμένες μεγάλων πόλεων,
•θα περιλαμβάνει 15.000 χλμ. σιδηροδρομικών γραμμών αναβαθμισμένων σε γραμμές υψηλής ταχύτητας,
•θα περιλαμβάνει 35 μείζονα διασυνοριακά έργα για τη μείωση των σημείων συμφόρησης.
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε αποτελεί το πρώτο βήμα της νομοθετικής διαδικασίας. Ο προτεινόμενος κανονισμός θα πρέπει να εγκριθεί στη συνέχεια από τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση. Η ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προβλέπεται για τις αρχές του 2013. Με ισχυρή πολιτική βούληση, θα μπορούσε να εγκριθεί το τελικό κείμενο το πρώτο εξάμηνο του 2013.
